He uaua te whakarite i ngā raruraru me tō pēke?
E āwhina ana mātau i ngā kiritaki me ā rātau pēke ki te whakatau amuamu
Me pono ka tika mātau
He aha te Kaupapa Poungaio Take Pēke?
He ratonga koreutu me te motuhake mātau e taea te āwhina i a koe ki te whakatika i ō raruraru me tō kaiwhakarato pēke.
Kei tēhea taha mātau?
He tōkeke te Kaupapa Poungaio Take Pēke. Ko te tikanga o tēnei ehara mātau i te kaitaunaki mō ngā kiritaki, mō ngā pēke rānei, ā, kāore mātau e whai taha. Kāore hoki mātau e kī taurangi ki te hunga amuamu ka tatū ki tā rātau e whai ana engari ka tirohia e mātau te take. Arā, ka whakarongo mātau ki tō kēhi, ka whakaaroarohia ngā meka me te tuku whakawātanga tōkeke.
Ko wai ka āhei mai ki te Kaupapa?
E wātea ana te Kaupapa Poungaio Take Pēke ki te katoa mēnā e whai wāhi ana tā rātau pēke i te kaupapa. Ka taea anō e ngā pakihi, kaitiaki, pātuitanga, karapu, me te tangata hoki te whakamahi i a mātau.
Ko wai ā mātau kaiwhakauru mai?
Ko ā mātau kaiwhakauru mai ko ngā pēke, ngā manatōpū hunga whai pānga, ngā uniana pūtea, me ngā umanga tuku nama. Kei roto anō ko ā rātau kamupene āpiti, whai pānga hoki. E rārangi ana ngā kaiwhakauru matua i te whārangi o muri o tēnei mātārere me tā mātau paetukutuku www.bankomb.org.nz
Me pēhea tō tuku amuamu ki a mātau?
Ka taea e koe te tuku amuamu mai ki a mātau mā tā mātau paetukutuku, mā te īmērā, waea, reta, Pukamata rānei. Whakamāramahia mai te kaupapa o tō amuamu, ā:
- he aha ki ō whakaaro te hapa a tō pēke
- he pēhea te pānga o tēnei ki a koe ā-pūtea, me ētahi atu āhuatanga
- he aha tāu e hiahia mai i tō kaiwhakarato mō tēnei.
Mēnā kāore koe i te tino mōhio mēnā ka taea e mātau te āwhina i a koe, ka taea e koe te waea mai i 0800 805 950 ki te kōrero ki a mātau.
He nui ngā kōrero i tā mātau paetukutuku hei āwhina i a koe ki te ārai wenewene me tō pēke, ā, me te āhua o tā mātau whakarite kēhi ōrite i mua.
Ka aha ina tuku amuamu mai koe ki a mātau?
Ki te kore i whakarite kētia e mātau, ka āwhina mātau i a koe i te tuatahi ki te tuku amuamu ki tō pēke kia ngana ai rātau ki te whakatau i te amuamu. Ka whakatauhia te nuinga o ngā amuamu i tēnei wā. Ki te kore, ka hōpara motuhakehia e mātau ngā take me te kōrerorero anō ki a kōrua ko tō pēke ki te kite mēnā ka āwhina tēnei ki te whakatau i te take. Ki te kore e tatū tērā pea:
- ka whakahuihia kōrua ko tō pēke, mā te waea, ā-tinana ranei, ki te rapu huarahi whakataunga mā te tāporetanga, tērā rānei
- ka whakarite i tētahi pūrongo ōkawa me te taunaki whakataunga. Me mātua whakaae te pēke ki te whakatau a te Poungaio Take Pēke, engari kei a koe te tikanga ki te whakaae, ki te whakahē rānei.
Mēnā ka kitea e te Poungaio Take Pēke kāore i hapa tō pēke ka whakamāramahia atu koe e matau he aha ai.
Ka aha mēnā ka tautoko mātau i tō amuamu?
Ka taea e te Poungaio Take Pēke te whakahau paremata atu ki te $200,000 mō ngā ngere hāngai, ā, atu ki te $9,000 mō ngā taumahatanga, te whakamā, ngā whakararu ki ngā whakaritenga pūtea.
Ka taea anō e mātau te whakahau kia kaua tō pēke e rapu utu mō tētahi wāhanga, te katoa rānei o te nama atu ki te $200,000 te nui rawa, engari me āta whakaatu mātau i pākia tikahia koe.
I tua atu anō i ngā moni paremata, ka āwhina pea mātau ki te tautuhi huarahi anō ki te whakatau amuamu pēnei i te whakapāha, te tango nama mai i ngā umanga kohi nama me te whakaiti nama.
Mā ngā amuamu ka taea anō pea te whakapai ake i te whakatakotoranga kōrero o ngā kōrero a ngā pēke me ngā whakarerekētanga ki ngā mahinga pēke.
He aha ngā momo amuamu ka tirohia e mātau?
Ka taea e mātau ngā momo amuamu pēke katoa, ratonga pūtea hoki te whakaaroaro, tae atu ki te:
- tuku taurewa
- whakawhiti moni nō tāwāhi
- moni penapena me te haumi
- pēke hiko me te nekeneke
- rīanga
- penihana kaumātua
- kāri tāwere, nama, ututōmua me ngā kāri haere
- moni utunga
- haki
Ki te hāngai tētahi amuamu ki ā mātau tikanga ka tirotirohia e mātau. Ehara i te mea kei te whakaae tonu atu mātau kei te tika koe. Me tino mārama mātau ki ngā take i mua i te whakarite i tētahi whakaaro.
He aha ngā amuamu kāore e whakauru atu mātau?
Kāore e taea e mātau te whakarite amuamu:
- mō ngā whakawā arumoni, arā, mēnā ka taea e tō kaiwhakarato ratonga pēke te tuku moni taurewa ki a koe
- mō ngā kaupapa here huamoni, mō te nui rānei o ngā utu paerewa
- mēnā i pā mai te take i ngā tau neke atu i te ono i mua, engari anō mēnā nō muri rawa nei koe i mōhio ai
- mēnā kua tatū kē he whakataunga i waenga i a kōrua ko tō kaiwhakarato ratonga pēke.
Kāore hoki e taea e mātau te tuku tohutohu mō ngā āhuatanga e pā ana ki te ture.
Ngā kaiwhakauru ki te Kaupapa Poungaio Take Pēke
E kapi ana i te Kaupapa Poungaio Take Pēke ngā pēke katoa i Aotearoa tae atu ki ā rātau āpiti me ngā kamupene e hāngai ana. E kapi anō ko ngā manatōpū me ngā uniana pūtea. Tirohia tā mātau paetukutuku mō tētahi rārangi o ā mātau kaiwhakauru mai, whakapā mai rānei mā te īmēra, waea rānei.
Me pēhea te whakapā mai
| Waea koreutu | 0800 805 950 |
| Waea | 04 915 0400 |
| Īmēra | help@bankomb.org.nz |
| Tukutuku | www.bankomb.org.nz |
| Pukamata | www.facebook.com/bankombnz |
| Pōhi | Freepost 218002 |
| The Banking Ombudsman Scheme PO Box 25 327 Featherston Street Wellington 6146 |
E wātea ana tēnei mātārere i roto i te reo Ingarihi, Māori, Koria, reo Haina māmā, reo Haina tūturu me te Hāmoa.
Ohauru mai ki tā mātau pānui Current Account – whāia te hono kei te whārangi kāinga o tā mātau paetukutuku.

